Hoeveel geluid is er op jouw adres?
Zoek je adres en zie per bron hoeveel decibel de RIVM-geluidkaart op jouw locatie berekent.
Hoe klinkt een windturbine?
Het geluid van een windturbine bestaat vooral uit het zoevende ritme van de bladen die langs de mast draaien: een periodiek "wieks-wieks" dat sterker wordt bij meer wind. Direct bij de mast produceert een moderne turbine een bronvermogen van rond de 100 dB. Door afstand neemt dat snel af: op enkele honderden meters blijft daar meestal 35 tot 45 dB Lden van over. Dat is minder dan een drukke weg, maar het ritmische en aanhoudende karakter maakt het geluid voor sommige omwonenden juist opvallender, vooral in stille nachten met weinig ander achtergrondgeluid.
De normen in Nederland
Na een uitspraak van de Raad van State zijn er nieuwe landelijke windturbinebepalingen gekomen. Het uitgangspunt daarin: maximaal 45 dB Lden en 39 dB Lnight op de gevel van woningen van derden. Gemeenten kunnen in het omgevingsplan strengere lokale waarden opnemen, bijvoorbeeld voor stiltegebieden of bijzondere situaties. De WHO-advieswaarde voor windturbinegeluid ligt eveneens op 45 dB Lden.
Op de kaart kies je de bron Windturbines. De RIVM-laag toont de berekende geluidsbelasting van alle turbines die in het kaartjaar in bedrijf waren. Zo zie je direct of jouw adres binnen een contour van een windpark ligt.
Laagfrequent geluid: wat weten we?
Windturbines produceren, net als snelwegen en industrie, ook geluid met lage frequenties (onder de 100 tot 125 Hz). Laagfrequent geluid draagt verder en wordt minder goed tegengehouden door gevels en ramen. Onderzoek van het RIVM laat zien dat het aandeel laagfrequent geluid bij windturbines niet groter is dan bij ander omgevingsgeluid met hetzelfde dB-niveau. Wel kan het lage, ritmische karakter binnenshuis hoorbaar blijven waar ander geluid al is weggevallen. Voor "infrageluid" (onhoorbaar lage frequenties) is er geen wetenschappelijk bewijs voor directe gezondheidseffecten bij de niveaus rond Nederlandse windparken.
Hinder en gezondheid
Uit Nederlandse en Deense studies blijkt dat hinder van windturbinegeluid begint bij lagere dB-waarden dan bij wegverkeer. Naast het geluidsniveau spelen zichtbaarheid van de turbines, slagschaduw en het gevoel van (on)rechtvaardigheid rond de plaatsing een grote rol in de ervaren hinder. Voor slaapverstoring en hart- en vaateffecten is het bewijs bij windturbinegeluid vooralsnog zwakker dan bij weg- en vliegverkeer, mede doordat de blootstellingsniveaus lager liggen. Meer over gezondheidseffecten lees je op de pagina geluid en gezondheid.
Wat kun je doen?
- Check de berekende waarde op jouw gevel via de adres-checker en vergelijk die met de norm van 45 dB Lden.
- Bij nieuwe plannen: dien een zienswijze in tijdens de omgevingsvergunning-procedure. De geluidsberekening moet openbaar zijn.
- Bij bestaande hinder: meld bij de omgevingsdienst; die kan handhaven op de geluidsnorm, bijvoorbeeld door een stillere nachtmodus af te dwingen.
- In huis: slaapkamer aan de afgekeerde zijde, geluidwerend glas en goede kierdichting dempen het ritmische geluid merkbaar. Zie geluidsisolatie.
Veelgestelde vragen over windturbinegeluid
Hoeveel geluid maakt een windturbine?
Direct bij de mast produceert een moderne turbine ruwweg 100 dB bronvermogen. Op enkele honderden meters afstand blijft daar meestal 35 tot 45 dB Lden van over, afhankelijk van type en aantal turbines.
Wat is de norm voor windturbinegeluid in Nederland?
Sinds de nieuwe landelijke windturbinebepalingen geldt als uitgangspunt 45 dB Lden en 39 dB Lnight op de gevel van woningen. Gemeenten kunnen lokaal strengere waarden vastleggen.
Wat is laagfrequent geluid van windturbines?
Windturbines produceren ook geluid met lage frequenties. Dat draagt verder en gaat makkelijker door gevels heen. Onderzoek laat zien dat het laagfrequente aandeel niet groter is dan bij ander omgevingsgeluid met hetzelfde dB-niveau, maar het ritmische karakter kan als hinderlijker worden ervaren.
Zie ik alle windparken op deze kaart?
De windturbine-laag toont de RIVM-modelberekening met de turbines die in het kaartjaar in bedrijf waren. Zeer recent gebouwde parken kunnen nog ontbreken.